Lớp 11

Lịch sử 11 Bài 10: Liên Xô xây dựng chủ nghĩa xã hội (1921 – 1941)

Học xong bài 9 các em được tìm hiểu cuộc cách mạng tháng 10 Nga và quá trình xây dựng chính quyền Xô Viết. Ở bài 10 các em sẽ tìm hiểu một vấn đề mới của liên Xô đó là giai doạn xây dựng chủ nghĩa xã hội của Liên Xô như thế nào? Mời tất cả các em học sinh cùng tìm hiểu bài học này: Bài 10: Liên Xô xây dựng chủ nghĩa xã hội (1921 – 1941)

1.1. Chính sách kinh tế mới và công cuộc khôi phục kinh tế (1921 – 1925) 

1. Chính sách kinh tế mới

a. Hoàn cảnh lịch sử

Bạn đang xem: Lịch sử 11 Bài 10: Liên Xô xây dựng chủ nghĩa xã hội (1921 – 1941)

  • Sau 7 năm chiến tranh liên miên, nền kinh tế quốc dân bị tàn phá nghiêm trọng.
  • Tình hình chính trị không ổn định. Các lực lượng phản cách mạng điên cuồng chống phá gây bạo loạn ở nhiều nơi.
  • Chính sách cộng sản thời chiến đã lạc hậu kìm hãm nền kinh tế, khiến nhân dân bất bình.
  • Nước Nga Xô viết lâm vào khủng hoảng.
  • Tháng 3/1921 Đảng Bôn-sê-vích quyết định thực hiện Chính sách Kinh tế mới (NEP) do Lê-nin đề xướng.

b. Nội dung

  • Nông nghiệp: thay thế chế độ trưng thu lương thực thừa bằng thu thuế lương thực, (ban hành thuế nông nghiệp).
  • Công nghiệp:
    • Nhà nước khôi phục công nghiệp nặng.
    • Tư nhân  xây dựng những xí nghiệp nhỏ, dưới 20 công nhân.
    • Khuyến khích nước ngoài đầu tư vào nước Nga.
    • Nhà nước nắm các ngành kinh tế chủ chốt.
    • Thực chất là chuyển nền kinh tế do nhà nước độc quyền sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần do nhà nước kiểm soát, khôi phục lại nền kinh tế hàng hóa…

c. Tác dụng – ý nghĩa

  • Thúc đẩy kinh tế quốc dân chuyển biến rõ rệt, giúp nhân dân Xô viết vượt qua khó khăn, hoàn thành khôi phục kinh tế.
  • Là bài học đối với công cuộc xây dựng của một số nước xã hội chủ nghĩa. Nên Đảng Bôn-sê Vích thực hiện chính sách kinh tế mới 3-1921.

2. Liên bang Xô viết thành lập

(Lược đồ Liên Xô năm 1940)

  • Tháng 12/1922 Đại hội Xô viết toàn Nga đã tuyên bố thành lập Liên Bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô).
  • Gồm 4 nước cộng hòa, 4 quốc gia đầu tiên là Nga, Ukraina, Bêlôruxia và Zakapkazơ (Azecbaijan, Acmênia, Gruzia), đến năm 1940 có thêm 11 nước.

1.2. Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1925 – 1941) 

1. Những kế hoạch 5 năm đầu tiên và thành tựu

  • Công nghiệp: thực hiện công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa
    • Sau công cuộc khôi phục kinh tế Liên Xô vẫn là một nước nông nghiệp lạc hậu. Kinh tế bị bao vây, kỹ thuật, thiết bị lệ thuộc nước ngoài.
    • Đảng Cộng sản đề ra nhiệm vụ công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa.
  • Mục đích: đưa Liên Xô trở thành một nước công nghiệp có những ngành công nghiệp chủ chốt
  • Biện pháp:
    • Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng.
    • Có mục tiêu cụ thể cho từng kế hoạch dài hạn, kế hoạch năm năm lần thứ nhất 1928 – 1932) và kế hoạch năm năm lần thứ hai (1933 – 1937).
  • Kết quả: Năm 1937 sản lượng công nghiệp chiếm 77,4% tổng sản phẩm quốc dân.
    • Công nghiệp: ưu tiên tập thể hóa nông nghiệp, đưa 93% số nông hộ với 90% diện tích đất canh tác vào nền nông nghiệp tập thể hóa, có qui mô sản xuất lớn và cơ giới hoá
    • Văn hóa – giáo dục: thanh toán nạn mù chữ, phát triển mạng lưới giáo dục phổ thông, phổ cập tiểu học trong cả nước, phổ cập trung học cơ sở thành phố.
    • Xã hội: cơ cấu giai cấp thay đổi xã hội chỉ còn 2 giai cấp lao động là công nhân, nông dân và trí thức xã hội chủ nghĩa.
  • Từ năm 1937 Liên Xô tiếp tục thực hiện kế hoạch 5 năm lần ba, sang tháng 6/1941 Đức tấn công Liên Xô, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội bị gián đoạn.
  • Mặc dù còn có những hạn chế song công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô 1925 – 1941 vẫn đạt được những thành tựu to lớn, tạo nên những biến đổi nhiều mặt, có lợi cho nhân dân, xây dựng lại lực lượng vũ trang hùng mạnh để bảo vệ tổ quốc, giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới

2. Quan hệ ngoại giao của Liên Xô

  • Liên Xô đã từng bước xác lập quan hệ ngoại giao với một số nước láng giềng châu Á, châu Âu.
  • Từng bước phá vỡ chính sách bao vây cô lập về kinh tế và ngoại giao của các nước đế quốc.
  • Bằng những biện pháp đấu tranh kiên quyết và mềm dẻo, chỉ trong vòng 4 năm (1922 – 1925) Liên Xô đã được các cường quốc tư bản: Đức, Anh, Italia, Pháp, Nhật, lần lượt công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao
  • Thiết lập ngoại giao với 20 nước.
  • Năm 1933, Mĩ công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với Liên Xô. Đó là thắng lợi lớn của nền ngoại giao Xô-viết, khẳng định uy tín của Liên Xô trên trường quốc tế.

2. Luyện tập và củng cố

Học xong bài này các em cần nắm được nội dung kiến thức sau:

  • Chính sách kinh tế mới và công cuộc khôi phục kinh tế (1921 – 1925)
  • Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô (1925 – 1941) 

2.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Lịch sử 11 Bài 10 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

  • Câu 1:

    Để khôi phục kinh tế sau chiến tranh, tháng 3/1921 Lê nin và đảng Bôn sê vích đã thực hiện:

    • A.
      Ban hành hành sắc lệnh hoà bình và Sắc lệnh ruộng đất.
    • B.
      Ban hành chính sách cộng sản thời chiến.
    • C.
      Ban hành chính sách kinh tế mới .
    • D.
      Cải cách chính phủ.
  • Câu 2:

    “NEP” là cụm từ viết tắt của:

    • A.
      Chính sách cộng sản thời chiến.
    • B.
      Các kế hoạch năm năm của Liên xô từ năm 1921 đến 1941.
    • C.
      Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.
    • D.
       Chính sách kinh tế mới.

Câu 3-5: Mời các em đăng nhập xem tiếp nội dung và thi thử Online để củng cố kiến thức và nắm vững hơn về bài học này nhé!

2.2. Bài tập SGK

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Lịch sử 11 Bài 10 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

3. Hỏi đáp Bài 10 Lịch sử 11

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Lịch sử Trường Cao Đẳng Sư Phạm Hà Nội sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

Đăng bởi: Trường Cao Đẳng Sư Phạm Hà Nội

Chuyên mục: Giáo Dục Lớp 11

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!