Lớp 9

Vật lý 9 Bài 45: Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

Bạn Đông bị cận thị nặng. Nếu bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính

Để trả lời được các câu hỏi trên mời các em cùng nghiên cứu bài  Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kỳ

Bạn đang xem: Vật lý 9 Bài 45: Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

2.1. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kỳ

2.2. Cách dựng ảnh 

2.2.1. Cách dựng ảnh của một đểm sáng S qua thấu kính phân kỳ

  • Từ S ta dựng hai tia (trong ba tia đặc biệt) đến thấu kính, sau đó vẽ hai tia ló ra khỏi thấu kính.

  • Nếu hai tia ló cắt nhau thì giao điểm cắt nhau đó chính là ảnh thật S’ của S, nếu đường kéo dài của hai tia ló cắt nhau thì giao điểm cắt nhau đó là chính là ảnh ảo S’ của S qua thấu kính.

TKPK

2.2.2. Cách dựng ảnh vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ

Muốn dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính (AB vuông góc với thấu kính, A nằm trên trục chính), ta chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng hai trong ba tia sáng đặc biệt, sau đó từ B’ hạ vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A’ của A.

Ảnh của vật qua TKPK

2.3. Độ lớn của ảnh ảo tạo bởi các thấu kính

  • Ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ: Ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật

  • Ảnh ảo tạo bởi thấu kính phân kì:  Ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật

Bài 1.

Trên hình 44-45.3 có vẽ trục chính Δ, quang tâm O, hai tiêu điểm F, F của một thấu kính, hai tia ló 1, 2 của hai tia tới xuất phát từ một điểm sáng S.

a. Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ hay phân kì?
b. Bằng cách vẽ hãy xác định ảnh S’ và điểm sáng S.

Hướng dẫn giải:

Hình 45.6

a. Thấu kính đã cho là thấu kính phân kì.
b. Bằng cách vẽ:
  • Xác định ảnh S : kéo dài tia ló số 2, cắt đường kéo dài của tia ló 1 tại đâu thì đó là S .
  • Xác định điểm S: vì tia ló  1 kéo dài đi qua tiêu điểm F nên tia tới của nó phải là tia đi song song với trục chính của thấu kính. Tia này cắt tia đi qua quang tâm ở đâu thì đó là điểm sáng S.

Bài 2.

Vật sáng AB có độ cao h được đặt vuông góc với trục chính của một thấu kính phân kì tiêu cự f. Điểm A nằm trên trục chính và có vị trí tại tiêu điểm F (hình 44-45.4).

a. Dựng ảnh A’1B’1 của AB qua thấu kính đã cho.
b. Vận dụng kiến thức hình học hãy tính độ cao h’ của ảnh theo h và khỏang cách d’ từ ảnh đến thấu kính theo f.

Hướng dẫn giải:

Hình 45.7

a. Dùng hai tia sáng đã học để dựng ảnh tạo bởi thấu kính phân kì.
b. h = \(h\over 2\); d =\(d \over 2\) = \(f \over 2\)

4. Luyện tập Bài 45 Vật lý 9

Qua bài này, các em sẽ được làm quen với các kiến thức liên quan đến Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kỳ  cùng với các bài tập liên quan theo nhiều cấp độ từ dễ đến khó…, các em cần phải nắm được: 

  • Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kỳ

  • Cách dựng ảnh của vật qua thấu kính phân kỳ

  • Độ lớn của ảnh ảo tạo bởi các thấu kính

4.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Vật lý 9 Bài 45 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

  • Câu 1:

    Chiếu một chùm tia sáng song song vào một thấu kính phân kì, theo phương vuông góc với mặt của thấu kính.

    • A.
      Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính sẽ loe rộng dần ra.
    • B.
      Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính sẽ thu nhỏ dần lại.
    • C.
      Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có chỗ bị thắt lại.
    • D.
      Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có chỗ trở thành chum tia song song.
  • Câu 2:

    Đặt ngón tay trước một thấu kính, rồi đặt mắt sau thấu kính ta thấy một ảnh lớn hơn chính ngón tay đó. Ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo?. Thấu kính là hội tụ hay phân kì?

    • A.
      Ảnh đó là ảnh thật, thấu kính đó là thấu kính hội tụ.
    • B.
       Ảnh đó là ảnh ảo, thấu kính đó là thấu kính hội tụ.
    • C.
      Ảnh đó là ảnh thật, thấu kính đó là thấu kính phân kì.
    • D.
      Ảnh đó là ảnh ảo, thấu kính đó là thấu kính phân kì.

Câu 3-5: Mời các em đăng nhập xem tiếp nội dung và thi thử Online để củng cố kiến thức về bài học này nhé!

4.2. Bài tập SGK và Nâng cao 

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Vật lý 9 Bài 45 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

5. Hỏi đáp Bài 45 Chương 3 Vật lý 9

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Vật lý Trường Cao Đẳng Sư Phạm Hà Nội sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

Đăng bởi: Trường Cao Đẳng Sư Phạm Hà Nội

Chuyên mục: Giáo Dục Lớp 9

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!